Ali Faraahani
نمونه‌کارها
محصول واقعیTabdealثبت‌نام · احراز هویت · طراحی سرویس

ساده‌سازی احراز هویت

از بررسی افت ثبت‌نام شروع کردم و تا پیدا کردن سرویس‌دهنده، مذاکره و گرفتن تأیید مدیران پیش رفتم. در مسیر جدید، شماره موبایل را دوباره نمی‌پرسیدیم و برای احراز پایه فقط کد ملی و شماره کارت می‌گرفتیم. سرویس احراز ویدیویی پیشرفته را هم عوض کردیم.

نتیجهٔ کار

+۳۰٪

رشد تبدیل ثبت‌نام در هفته اول

ورود به ثبت‌نام تا موفقیت؛ رشد هفته اول. میانگین قبلی حدود ۲۳٪ بود.

+۸–۹٪

رشد ثبت‌نام تا معامله

ثبت‌نام تا اولین معامله؛ حدود ۸ تا ۹٪ با گردکردن عدد یادآوری‌شده.

۲–۳ ثانیه

تأیید ویدئو پس از ضبط

زمان تأیید ویدئو بعد از ضبط آن؛ این عدد زمان کل ثبت‌نام نیست.

>۴۰٪

کاهش هزینه احراز هر کاربر

کاهش هزینه گزارش‌شده برای هر احراز، بیش از ۴۰٪ بود.

مسئله و شواهد

چطور مسئله را پیدا کردم؟

تحلیل قیف، تبدیل ۱۴٪ از ورود به ثبت‌نام تا ثبت‌نام موفق و ریزش بیش از ۸۰٪ در مسیر احراز را نشان می‌داد. فقط احراز پایه چهار مرحله داشت. بی‌میلی به اشتراک اطلاعات هویتی اغلب یک مسئله اعتماد اجتناب‌ناپذیر تلقی می‌شد؛ من مسئله را این‌طور مطرح کردم که فرایند سریع‌تر و ساده‌تر هم می‌تواند به اعتماد کمک کند، به‌جای اینکه این اصطکاک را بپذیریم.

  • ریزش ثبت‌نام
  • احرازهای نیمه‌کاره
  • آنالیتیکس و متابیس
چطور اندازه‌گیری شد؟
آنالیتیکس و متابیس، ورود به ثبت‌نام تا ثبت‌نام موفق، ثبت‌نام تا اولین معامله، ریزش احراز و هزینه احراز را دنبال می‌کردند. هفته اول رشد تبدیل ۳۰٪ داشت؛ میانگین قبلی حدود ۲۳٪ گزارش شده بود. تأیید ویدیوی احراز پیشرفته، حدود ۲ تا ۳ ثانیه پس از ضبط انجام می‌شد.
تست A/B

احراز مرحله‌به‌مرحله با فرم فشرده کد ملی و شماره کارت مقایسه شد.

Aاحراز مرحله‌به‌مرحله

مسیر چندمرحله‌ای، شماره موبایل را دوباره می‌خواست؛ کد ملی همراه عکس کارت ملی، و شماره کارت همراه شماره شبا هم دریافت می‌شد.

Bدو فیلد، بدون ورود دوباره شماره

دریافت فقط کد ملی و شماره کارت؛ استفاده از شماره ثبت‌نام، تبدیل کارت به شبا و استعلام عکس هویتی از ثبت احوال. درخواست ویرایش شماره فقط در صورت عدم تطابق مالکیت.

مدلی بهتر جواب داد که شماره موبایل را دوباره نمی‌خواست و کد ملی و شماره کارت را کنار هم می‌گرفت. کاربر می‌توانست چند کارت هم اضافه کند. حذف سؤال تکراری به بهبود تبدیل کمک کرد، اما اثر آن یک فیلد را جدا از بقیهٔ تغییرها اندازه نگرفته‌ایم.

تجربه را به‌عنوان آماده‌شدن برای استفاده از سرویس مطرح کردیم؛ نه با پیام «احراز هویت را انجام دهید».

توضیح روش اندازه‌گیری

نتیجه هفته اول و میانگین قبلی مربوط به بازه‌های متفاوت‌اند؛ بازه دقیق میانگین اینجا ثبت نشده است. عدد ۸ تا ۹٪ پایین قیف ناشی از گردکردن در یادآوری طراح است. افزایش‌ها به‌عنوان واحد درصد بیان نمی‌شوند و حجم نمونه و نحوه تقسیم آزمایش مستند نیستند. زمان تأیید ویدئو هم از زمان ورود اطلاعات احراز پایه جداست.

تصمیم‌ها و هدایت تیم

این سختی را نباید عادی می‌دانستیم

گلوگاه را با بررسی قیف‌ها پیدا کردم. به‌جای پذیرفتن بی‌میلی به اشتراک هویت به‌عنوان مشکلی که همه سرویس‌ها دارند، از تعامل کوتاه و روشن دفاع کردم. سادگی و سرعت، فرضیه طراحی برای تقویت اطمینان بودند؛ نه یک امتیاز اعتماد که جدا اندازه گرفته باشیم.

شماره‌ای را که داشتیم دوباره نپرسیم

ثبت شماره در ساخت حساب اجباری بود، اما احراز دوباره آن را می‌خواست. پیشنهاد دادم همان شماره را استفاده کنیم، مالکیت آن را با کد ملی و کارت تطبیق بدهیم و فقط در صورت عدم تطابق درخواست ویرایش کنیم. برای واریز و برداشت، شماره، هویت و کارت بانکی باید متعلق به یک نفر می‌بودند.

اطلاعات را سیستم پیدا کند، نه کاربر

قبلاً کاربر هم شماره کارت می‌داد و هم شبا؛ شناسه بلندی که معمولاً باید از اپ بانکی یا روی کارت پیدا می‌کرد. به‌جای این کار، شبا را از شماره کارت استخراج و مالکیت را تطبیق می‌دادیم. برای هویت هم فقط کد ملی می‌گرفتیم و عکس را از ثبت احوال استعلام می‌کردیم، نه با درخواست آپلود. این تغییر خطاهای ورود دستی را کم کرد؛ درصد جداگانه‌ای برای این کاهش مستند نشده است.

از انتخاب سرویس‌دهنده تا گرفتن تأیید مدیران

سرویس‌دهنده‌ها را پیدا و مقایسه کردم، درباره قیمت و قرارداد مذاکره کردم و برای گرفتن تأیید، با وجود هزینه فنی، چند جلسه با CEO و CTO گذاشتم. به پیشنهاد من روی گزینه هوش مصنوعی داخلی هم کار کردیم، اما سرویس‌دهنده بیرونی کم‌هزینه‌تر بود. سرویس جدید روش تشخیص زنده‌بودن را تغییر داد و تأیید ویدیوی احراز پیشرفته را به حدود ۲ تا ۳ ثانیه پس از ضبط رساند.

پایداری سرویس هم بخشی از محصول است

نگران قطعی سرویس، خطای تشخیص و تقلب بودیم. با تیم حقوقی روی قرارداد کار کردم تا اگر دسترس‌پذیری سرویس از ۹۹٪ پایین‌تر آمد، سرویس‌دهنده موظف به پرداخت خسارت باشد. ۹۹٪ شرط قرارداد بود، نه آمار عملکرد واقعی سرویس.

مسیر و منطق طراحی

قبل: ورودی‌های تکراری در احراز پایه

  1. کاربر

    شماره موبایل دوباره

    قبلاً در ثبت‌نام دریافت شده بود

  2. کاربر

    کد ملی و عکس کارت ملی

    ورود کد ملی و آپلود عکس کارت ملی

  3. کاربر

    شماره کارت و شبا

    پیدا کردن و ورود دستی هر دو شماره

بعد: استفاده از شماره موجود و دریافت دو فیلد

  1. سیستم

    استفاده از شماره ثبت‌نام

    بدون ورود دوباره

  2. کاربر

    ثبت کد ملی و شماره کارت

    کد ملی و کارت‌های بانکی

  3. سیستم

    استعلام به‌جای ورود دوباره

    استخراج شبا از کارت؛ استعلام عکس از ثبت احوال

  4. سیستم

    اعتبارسنجی سرویس‌دهنده

    تطبیق مالکیت شماره، هویت و کارت؛ درخواست ویرایش شماره در صورت عدم تطابق

  5. نتیجه

    تکمیل احراز پایه

    سقف برداشت بالاتر نیازمند احراز پیشرفته است

احراز پیشرفته: بررسی ویدیویی جداگانه

  1. کاربر

    ضبط ویدئو

    احراز هویت پیشرفته

  2. سیستم

    بررسی سرویس‌دهنده

    روش جدید تشخیص زنده‌بودن؛ حدود ۲ تا ۳ ثانیه پس از ضبط

  3. نتیجه

    سقف برداشت بالاتر

    پس از تأیید احراز پیشرفته

این دیاگرام‌ها بازسازی روند و منطق کار هستند؛ اسکرین‌شات محصول نیستند.

نقش من در این پروژه

  • قیف را تحلیل و مسئله را به‌عنوان معماری سرویس بازتعریف کردم.
  • سرویس‌دهنده‌ها را پیدا و ارزیابی کردم، قیمت و قرارداد را مذاکره کردم و گزینه بیرونی را با سرویس هوش مصنوعی داخلی مقایسه کردم.
  • با وجود هزینه فنی، حمایت CEO و CTO را گرفتم و با حقوقی روی حفاظت‌های مربوط به پایداری کار کردم.

آنچه از این کار یاد گرفتم

قبل از بهترکردن یک فرم، ببینیم کدام سؤال‌هایش اصلاً لازم نیست.

جزئیات تصمیم‌ها

مشکل فقط در طراحی صفحه نبود

تبدیل ثبت‌نام ۱۴٪ و ریزش احراز بیش از ۸۰٪ بود. احراز پایه چهار مرحله داشت و شماره‌ای را دوباره می‌خواست که قبلاً در ثبت‌نام گرفته بودیم. احراز پیشرفته هم ویدئوی جداگانه داشت. این فرض را به چالش کشیدم که چون افراد به اشتراک اطلاعات هویتی بی‌میل‌اند، این اصطکاک اجتناب‌ناپذیر است.

اول سرویس، بعد فلو

سرویس‌دهنده‌ها را پیدا کردم، هزینه‌ها را مقایسه و شرایط تجاری را مذاکره کردم و با جلسات CEO و CTO حمایت مدیران را گرفتم. گزینه هوش مصنوعی داخلی را هم بررسی کردیم، اما سرویس‌دهنده بیرونی ارزان‌تر بود. با حقوقی، قرارداد را از نظر پایداری و خسارت تقویت کردم.

اطلاعات کمتر از کاربر، بررسی بیشتر توسط سیستم

مدل برنده، کد ملی و شماره کارت را کنار هم می‌گرفت و شماره ثبت‌شده را دوباره استفاده می‌کرد. سرویس، شبا را از کارت استخراج و عکس هویتی را از ثبت احوال استعلام می‌کرد؛ جایگزین ورود دستی شبا و آپلود عکس کارت ملی. این کار خطای ورود اطلاعات را هم کاهش داد. کاربر فقط در صورت عدم تطابق مالکیت، شماره را ویرایش می‌کرد. تأیید ویدیوی پیشرفته همچنان بررسی جداگانه‌ای بود که حدود ۲ تا ۳ ثانیه پس از ضبط انجام می‌شد.

در پنجرهٔ چاپ، «ذخیره به‌صورت PDF» را انتخاب کنید تا نسخهٔ همین صفحه ذخیره شود.